Бизнести өнүктүрүүгө кредит

2002-жылдын апрелинен баштап "БТА Банк" жабык акционерди коому (ЖАК) Кыргыз Республикасындагы Микро жана чакан каржылоо Программасынын (ММК) биринчи банк-өнөктөрүнөн болуп, чакан жана орто ишкерликке насыя бере баштады. 2006-жылдын сентябрында Европалык кайра куруу жана өнүктүрүү банкынын (ЕКӨБ) ММК Программасы ыйгарым укуктарын жана жоопкерчилигин "БТА Банк" ЖАКка өткөрүп берди. Эл аралык өнүгүү боюнча америкалык агенттиктин (USAID) жана Европалык Шериктештиктин (TACIS) каржылоосундагы ЕКӨБ берген техникалык жардамды "БТА Банк" ийгиликтүү колдонуп келет. Техникалык жардамды берүүнүн негизги максаты — "БТА Банк" ЖАКта чакан жана орто ишкерликке насыя берүүдө такай жана кирешелүү деңгелге жетүүгө мүмкүнчүлүк түзүү болчу.

2016-жылдын май айынан баштап Банк Россия-Кыргызстан өнүктүрүү фондусунун өнөктөшү катары эсептелип  жана аны менен биргеликте биздин өлкөбүздүн экономикасынын түрдүү тармактарынын өнүгүшүнө көмөк көрсөтүп келет.

Насыя берүүнүн жалпы шарттары

Насыянын суммасы: 500 АКШ долларынан 1 000 000 АКШ долларына чейин (же ушул эле каражат сом менен).

Насыянын мөөнөтү: 3 айдан 60 айга чейин.

Пайыздык үстөк: АКШ доллары түрүндөгү насыя үчүн — жылдык 11дан 22%ке чейин; сом түрүндөгү насыя үчүн — жылдык 15ден 26%ке чейин.

Насыяны жабуу: ай сайын аннуитеттик төлөмдөр (негизги карыздын бөлүгү жана пайыздар), ийкемдүү график, негизги карызды жабууга жеңилдик мөөнөт болушу мүмкүн.

Камсыздандыруу: кыймылсыз мүлк, кыймылдуу мүлк, автотранспорт, кепилдик.

Насыя продуктулары

«Экспресс насыя»

  • бюрократиялык кыйноолор жок насыя;
  • ылдамдык жана ишенимдүүлүк - насыя 2-5 күндүн ичинде берилет;
  • банктык каржылоого дайыма жетүү мүмкүндүгү.

"Экспресс-насыянын" суммасы адатынча 5 000 АКШ долларынан ашпайт (же болбосо 250 000 сомдон). Чакан ишкер үчүн аз суммадагы каражаттар өтө маанилүү экенин жана ал өз убагында гана алынганда ишкерди куткарып калаарын биз жакшы билебиз. Аз суммадагы каражаттарды берүү процедурасын женилдетиш үчүн биз аларды насыянын өзүнчө түрүнө - "Экспресс насыя" - бөлүп чыгардык. Анын өзгөчөлүктөрү — каражаттар накталай берилет жана билдирме берүүдөн насыя алууга чейин эң кыска мөөнөт каралган.

Насыяны ишканалар жана юридикалык тарапты түзбөстөн эле өндүрүш, соода, кызмат көрсөтүү тармактарында иш алып барган ишкерлер ала алышат. Насыя адатынча 18 айга чейин берилет, пайыздык үстөктү насыя комитети коюп, бул үстөк насыянын мөөнөт аралыгында эч өзгөрүлбөйт.

Төлөмдөр графигинде бекитилген төлөмдөрдүн аннуитеттик төлөнүшү каралган (айына бир жолу). Экспресс-насыя ийкемдүү-графиктин түзүлүшүнө, жана төлөмдөрдү кечирек төлөөгө жол берет.

Камсыздандырууга заем алгандын жеке мүлкү, өндүрүш же соода жабдыктары, автотранспорты, жүгүртүүдөгү товарлары жана кепилдиктер кабыл алынат. Камсыздандырууга күрөөгө жеңил жана бат коюга мүмкүн болгон мүлк гана кабыл алынат. Күрөөгө коюла турган мүлк насыя ала тургандын жеке менчиги экенин күбөлөндүргөн документтер жайында болсо насыя эксперти мүлк турган жерге барып аны баалайт. Жакын тууганынын жана үчүнчу жактын кепилдиктери милдеттүү түрдө талап кылынбайт, бирок алардан кепилдик алынышы мүмкүн. Эгер эң жакшы кепилдиктер берилсе, камсыздандырууга коюлган мүлктүн баасы насыянын суммасын 100%га жаппашы мүмкүн.

"Эспресс-насыняны" негизги артыкчылыгы - аны берүү ылдамдыгы!

«Микронасыя»

Микронасыя деп суммасы 5 000ден 10 000 АКШ долларына (же ушул эле каражат сом менен) чейинки насыялар аталат. Микронасыялар ар-түрдүү маселелерди чечүүгө колдонулат: товардык же сырьелук запастарды толуктоого, соода же өндүрүш жабдыктарын сатып алууга, имаратты оңдоого, кыймылсыз мүлк жана автотранспорт сатып алууга. Эгер насыя алуучу - юридикалык тарапты түзбөгөн жеке ишкер болсо, көпчүлүк учурда ал насыяны кассадан накталай алат, башкача айтканда банкта атайын счет ачып жана буга байланыштуу кандайдыр бир чыгымдарга кириптер болуп кыйналбайт.

Насыя жабуу графигинде төлөмдөрдүн ай сайын аннуитеттик төлөнүп турушу каралган. Мындай система ишкерге насыя боюнча төлөмдөрдү өзүнүн чыгашалар сметасында "такай" чыгашалар деген статья түрүндө кароого мүмкүнчүлүк берет. Керек болгон учурда төлөмдөрдү жүргүзүү убактысын өзгөртсө болот (мисалы, айына эк жолу), же төлөмдүн көлөмүн белгилүү бир айдагы кирешенин өлчөмүнө жараша кылса болот (ишкерлик сезонго байланыштуу болсо), же төлөмдөрдү төөлөнү кечеңдетип баштаса болот (6 айга чейин).

Биз камсыздандыруу маселесине ийкемдүү карайбыз. Камсыздандырууга заем алгандын жеке мүлкү, жабдыктар, ишкананын мүлкү, автотранспорт жана кепилдиктер кабыл алынат.

Пайыздык үстөк заем алгандын насыя тарыхына, ишкерликтин түрүнө, насыянын суммасына жана мөөнөтүнө, жана ошондой эле рыноктук пайыздык үстөктөргө жараша ары-бери болушу мүмкүн (АКШ доллары түрүндөгү насыя үчүн жылдык 17% баштап, сом түрүндөгү насыя үчүн жылдык 20% баштап).

«Чакан насыя»

Чакан насыялар - бул 10 000 АКШ долларынан 1 000 000 АКШ долаарына чейинки (же ушул эле каражат сом менен) насыяалар. Бул насыяны жеке ишкерлер менен биргеликте өндүрүш ишканалары, кызмат көрсөтүүчү ишканалар жана соода ишканалары ала алат. Чакан насыяларды жүгүртүүдөгү каражаттарды толуктоого, имараттарды оңдоого, жабдыктардын кеңейтүүгө же жаңыртууга, кыймылсыз мүлк сатып алууга ж.б.у.с. нерселерге колдонсо болот.

Чакан насыялар 3 айдан 36 айга чейинки мөөнөткө берилет, кээ бир учурларда 60 айга чейинки мөөнөткө берилиши мүмкүн.

Насыяны жабуу адатынча ай сайын аннуитеттик төлөмдөрдү төлөө аркылуу жүргүзүлүп турат. Ийкемдүү график жана негизги карыз боюнча төлөмдөрдү төөлөнү кечеңдетип баштоо (6 айга чейин) болушу мүмкүн.

Микронасыялар сыяктуу бул насыя түрүндө камсыздандыруу маселесине ийкемдүү мамиле каралган. Камсыздандырууга ишкердин, ишкананын, ишкананын жетекчисинин же үчүнчү тараптын мүлкү кабыл алынат. Насыя каражаттарына сатып алына турган мүлктү күрөө катары жазып-каттаса да болот.

Пайыздык үстөк заем алгандын насыя тарыхына, ишкерликтин түрүнө, насыянын суммасына жана мөөнөтүнө, жана ошондой эле рыноктук пайыздык үстөктөргө жараша ары-бери болушу мүмкүн (АКШ доллары түрүндөгү насыя үчүн жылдык 11% баштап, сом түрүндөгү насыя үчүн жылдык 15% баштап).

«Агронасыялар»

Агронасыяны жеке ишкер, фермер, дыйканчылык чарба же төмөндө келтирилген ишкерликтин түрү менен алектенген юридикалык тараптар ала алат:

  • малчылык: эт, тери, жумуртка, сүт продуктулары;
  • бак өстүрүүчүлүк;
  • багбанчылык.

Агронасыяга мал, үрөн, жабдыктарды сатып алууга, ишкерликти бекемдөөгө/кеңейтүүгө, маяна акыны төлөөгө, ишкерликтен сырткаркы чыгымдарга байланыштуу жүгүртүүдөгү товарларды толуктоого ж.б.у.с. нерселерге колдонсо болот.

Пайыздык үстөк жараша коюлат:

  1. жабуу графигине (ийкемдүү график/бирдей көлөмдө)
  2. каржы рыногундагы сурам жана кырдаалга

Насыя 3 жылдык мөөнөткө чейин берилет, айрым учурларда 5 жылдык мөөнөткө берилиши каралат: мөөнөтү ишкерликтин структурасына, багытына жана насыяны алуунун максатына жараша коюлат.

Бериле турган эң чоң суммасы — 1 000 000 АКШ доллары же болбосо ушул эле каражат сом түрүндө.

Төлөмдөр графиги: ай сайын аннуитеттик төлөмдөр (негизги карыздын бөлүгү жана пайыздар), ишкерликтин сезондугун эске алган ийкемдүү график, төлөмдөрдү төөлөнү кечеңдетип баштоо мүмкүнчулүгү (6 айга чейин).

Күрөө: жеке мүлк, мал, жабдыктар, түшүм, келечек күрөөсү, кыймылсыз мүлк, кепилдик (айыл-чарбачылыкка тиешеси бар жана кирешенин башка булактары бар кепилдик бергендердин комбинациясы, социалдык-психологиялык кепилдиктер).

Насыя тармактары

Насыя ресурстары менен иштегенге ыңгайлуу болсун үчүн биздин Банк ишкерлерге насыя тармактары деген продуктуну сунуштайт. Аталган продуктуну киргизип жатып биз төмөнкү максаттарды көздөгөн болчук:

  • тейлөөнүн сапатын жана ылдамдыгын жакшыртуу;
  • күрөөнү жазып-каттоого кеткен клиенттин чыгымдарын азайтуу;
  • насыя ресурстарына дайыма жетүүгө мүмкүндүк түзүү;
  • ар-бир клиентке өзүнчө мамиле;
  • насыяны берүү убактысын кыскартуу;
  • клиент менен банктын ортосундагы кызматташуунун үзүлбөшүнө жетишүү.

Насыя тармагын ачыш үчүн насыя алгысы келгендин туруктуу ишкерлиги болуш керек (насыя алууга билдирме жазганга чейин кеминде 3 ай үзгүлтүксүз). Экономиканын төмөнкү тармактары каржыланат: сода, кызмат көрсөтүү, өндүрүш, айыл-чарба. Насыя тармактары АКШ долларларында же кыргыз сомдорунда ачылыш мүмкүн.

Пайыздык үстөк микро, чакан жана агро насыяларындай эле коюлат. Насыя тармагынын мөөнөтүнө жана ар-бир транш максатына жараша пайыздык үстөктөрдүн коридорун сүйлөшүп белгилеп алса болот.

Насыя мөөнөтү ишкерликтин структурасына, багытына жана ар бир транш алуунун максатына жараша коюлат. Насыя тармагынын иштешинин узактыгы 5 айдан ашпашы керек. Клиент каалаган убакта транш толугу менен жаба алат. Эгер каржы анализи заем алуучунун кубат-мүмкүнчүлүгүн көрсөтсө, насыя тармагынын сумма боюнча чектөөсүн көтөрсө болот.

Насыя тармагы боюнча камсыздандыруу суммасы насыя тармагынын суммасынан 120%дан кем болбошу керек. Күрөө катары кыймылсыз жана кыймылдуу мүлктү, автотранспортту, келечек күрөөсүн, кепилдикти койсо болот.

Ийгиликтүү ишкер болуш үчүн ишенимдүү жана пайдалуу өнөктөрдү тандап, кызмат көрсөтүү рыногунун мүмкүнчүлүктөрүн ишкерлигиңердин кызыкчылыгында колдонууга аракет кылыш керек. Банк насыялары - ар-бир ишкер жете алган заманбап жана ыңгайлуу кызмат. Алар ишкерлигиңерге кошумча деп бере алат.

Чакан жана орто ишкерликке насыя берүү маселелери боюнча Чакан жана орто ишкерлик башкармалыгына: +996 (312) 90 53 13 телефондору боюнча, же филиалдардагы: +996 (312) 65 05 25, +996 (312) 44 09 00 микрокредиттик бөлүмдөрүнө кайрылсаңыздар болот.